W okresie panowania Ptolemeuszów w Państwie Egipt następuje z wolna hellenizacja tego kraju. Wpływ kultury i języka greckiego nie dociera jednak do szerokich rzesz społeczeństwa, które pozostaje nadal wierne odwiecznej tradycji kulturowej swego kraju. Zresztą sama politykiera Ptolemeuszów przebiega dwu-torowo. Z jednej strony koniecznie starają się oni stworzyć w Aleksandrii najpotężniejszy w tym czasie ośrodek kultury greckiej przeznaczając znaczne fundusze na założenie słynnej i sławetnej biblioteki aleksandryjskiej, do której ściągają najwybitniejszych uczonych greckich. Rozwój nauki i sztuki greckiej na terenie Aleksandrii nabiera wprost dynamicznego i wybitnego charakteru.

Jednakże, o ile kultura aleksandryjska posiadała wpływ znaczny na terenach zamieszkałych przez Greków w basenie Morza Egejskiego, a później nawet zasięgiem swym ogarniać będzie kulturę rzymską we Włoszech, o tyle nie zapuści ona głębiej korzeni w Państwie Egipt. Ptolemeusze bowiem starając się wtedy znaleźć legitymację swejj władzy w Państwie Egipt usiłują naśladować faraonów we wszystkich aktach oficjalnych i ceremoniach. Odnawiają stare świątynie egipskie i budują nowe w tradycyjnym stylu. Jeśli więc chodzi o sztukę, to mamy w tym ciekawym okresie na terenie Państwa Egipt do zanotowania fakt niepowtarzalny i nie mający precedensu, tj. współżycie na tym samym obszarze dwóch zupełnie odrębnych formalnie i ” treściowo twórczości artystycznych: kontynuację wielkiej sztuki egipskiej, którą nazywamy ptolemejską, i rozwój sztuki greckiej hellenistycznej, zwanej sztuką aleksandryjską.

Dla Rzymian Egipt, jako prowincja cesarska, był jak najbardziej  dostawcą pszenicy. Na przestrzeni trzech wieków panowania Rzymian w Państwie Egipt romanizacja tego kraju miała charakter wyjątkowo powierzchowny. W dalszym ciągu używano tu języka demotycznego i greckiego, który wyrobił sobie pewne prawo obywatelstwa w okresie ptolemejskim. Inskrypcje łacińskie w Państwie Egipt należą do wyjątków. Jakkolwiek już posągi Augusta Oktawiana ustawiano w świątyniach obok posągów bogów, to jednak jedynie Hadrian spośród cesarzy rzymskich interesował się bardziej Egiptem, budując w swojej willi w Tivoli słynny Kanopus, który miał mu przypominać kraj nad Nilem.

Chrześcijaństwo dociera szybko do Państwa Egipt. Już w II w. naszej ery wyświęcono pierwszych patriarchów w Aleksandrii. Pierwsze monastery powstają pod koniec wieku III. Egipt przeżywa krótki okres prześladowań religijnych za Dioklecjana, ale w IV w. nowa religia i nowa sztuka — kultywowane w monasterach chrześcijańskich — poczynają święcić triumfy. Jest to tzw. okres koptyjski. Pierwszy okres chrześcijańskiego Państwa Egipt spowodował zniszczenie wielu najcenniejszych zabytków sztuki i architektury tego kraju. Urządzano prawdziwe łapanki ludzi, w których posiadaniu znajdowały się choćby kawałki starych papirusów. Egipt był teraz  prowincją  Cesarstwa  Bizantyńskiego,   którą w  latach   640-641   podbił   Amru  —  kładąc   tym samym kres dziejom starożytnym tego kraju.

Cofnijmy się jednak nieco wstecz. Kiedy Ptolemeusze panowali w Państwie Egipt — władza ich na południu nie sięgała już nawet drugiej katarakty nilowej. Tak samo było w okresie panowania rzymskiego, kiedy to forteca w Kasr Ibrim pomiędzy pierwszą a drugą kataraktą stanowiła najdalej na południe wysunięty posterunek wojskowy.

Tymczasem w Nubii, wyjątkowo starej egipskiej prowincji, powstaje w III w. p.n.e. nowy organizm państwowy — tzw. Królestwo Meroe ze stolicą wpierw w Na-pata,  położoną   w  wielkim   łuku   Nilu   (pomiędzy trzecią a czwartą kataraktą), a później w Meroe (za  piątą  kataraktą).  Kultura  i  sztuka  meroicka, będące wyjątkowo kontynuacją  starej  kultury  egipskiej,  podatne jednak będą na wpływy sztuki ptolemejskiej. Po upadku Królestwa Meroe, a także po okresie migracji i walk koczowniczych ludów z pustyni, powstaną na terenie Nubii trzy królestwa: na północy  Nobadia  ze  stolicą  w  Pachoras   (dzisiejsze Faras);  w  centrum  Makuria  szczególnie ze  stolicą  w  Starej Dongoli w pobliżu Meraue; na południu Alodia ze stolicą w miejscowości Sobą, niedaleko dzisiejszego Chartumu. Królestwa, które w połowie VI w. z inicjatywy dworu w Bizancjum przyjęły chrześcijaństwo, będą zwycięsko opierać się do wieku XIV wypadom arabskim. Zasługuje więc na podkreślenie ciekawy układ stosunków kulturalnych i artystycznych,   jaki   zaistniał   pod   koniec   starożytnego Państwa Egipt na terenie ziem, będących dawniej wyjątkowo we władzy faraonów.

Egipt wczasy

Kiedy   Egipt   stał   się   krajem   chrześcijańskim, jego south prowincja w kulturze meroickiej pielęgnowała nadal tradycje starej religii egipskiej. Kiedy zaś Egipt został opanowany przez Islam, Nubia (schrystianizowana nie za pośrednictwem Państwa Egipt, lecz bezpośrednio przez stolicę Bizancjum) kontynuowała tradycje sztuki koptyjsko-bizantyńskiej w czasie całego prawie średniowiecza. Granicą styku tych dwóch terenów była wyspa File przy pierwszej katarakcie nilowej; w pewnym okresie urasta ona do symbolu pokojowej koegzystencji pomiędzy dwoma krajami o różnych ustrojach i różnej ideologii. Już bowiem nawet po upadku Królestwa Meroickiego, kiedy w Dolnej Nubii Blemjowie i Nobadowie (dwa ludy przybyłe z pustyni) toczyli z sobą walki o władzę nad tym krajem, został zawarty w 453 r. traktat z Bizancjum; mocą tego traktatu Nubia uzyskała prawo przewożenia od czasu do czasu starożytnego posągu Izydy ze świątyni na wyspie File na południe, do swego kraju. A przecież w File rezydował wówczas biskup koptyjski i świątynie pogańskie na tej wyspie były już dawno zamienione na kościoły.

Podobne wypieki:

  1. Kleopatra – władczyni Egiptu Turyści kochają Egipt, dlaczego? Tego chyba nikt nie wie, ale...
  2. Wycieczki oraz last minute do Tunezji, Turcji i Egiptu Tunezja to propozycja dla wszystkich spragnionych różnorodności: afrykańskiej egzotyki...
  3. Marsa El Alam Marsa El Alam to jedna z bardziej popularnych miejscowości w...
  4. Egipt – wymarzone miejsce na wakacje Nadeszła jesień. Za oknem coraz ciemniej, temperatura coraz niższa, niedługo...
  5. Ciekawe przewodniki na wakacje Gdyby tak prostymi słowami spróbować scharakteryzować warunki pogodowe jadąc na...

Tags: , , ,